Het vaalgele element zwavel is een in water onoplosbare vaste stof. Het vervult een belangrijke rol in levende cellen en is onderdeel van twee aminozuren. Mogelijk diende waterstofsulfide (H2S) als energiebron voor het allereerste leven op aarde. Zwavelverbindingen zijn vaak onwelriekend: de geuren van stinkdieren en van knoflook, evenals slechte adem, vinden hun oorsprong in zwavelverbindingen. Langere blootstelling aan waterstofsulfide, bekend van de stank van rotte eieren, vermindert het geurvermogen. In hogere concentraties is het giftig. Curieus is dat zwavelverbindingen ook bij veel prettiger geuren een rol spelen, zoals bij rozen, koffie en tropisch fruit. Zwavelzuur is enorm belangrijk voor allerlei chemische processen, onder andere de productie van kunstmest. Het is ook cruciaal voor de productie van rubber (vulkanisatie).

Symbool

S

Protonen/elektronen

16

Groep

16

Isotopen

32S, 33S, 34S, 36S

Periode

3

Elektronenconfiguratie

[Ne] 3s2 3p4

Blok

p

Elektronencofiguratie Bohr

2,8,6

Bij kamertemperatuur

vast

Elektronegativiteit

2,4 (Pauling)

Dichtheid

2000 kg m-3  (S8, monoklien)

Atoomstraal

104 . 10-12m

Smeltpunt

115 oC (388 K)

Relatieve atoommassa

32.064

Kookpunt

445 oC (718 K)

Soortelijke warmte

730 J kg-1K-1

Warmtegeleidingscoëfficiënt

0.269 W m-1K-1

Selecteer

Toepassingen
Naam & ontdekking
Voorkomen
Bereiding
Beeld en audio
Toepassingen

Toepassingen

Naam & ontdekking

Voorkomen

Bereiding

Beeld en audio

Toepassingen

Buskruit

Zwavel heeft sterk reducerende eigenschappen (het kan gemakkelijk elektronen afstaan) waardoor het – in combinatie met de juiste oxidator – zeer brandbaar of zelfs explo­sief kan zijn. Dit effect wordt al eeuwenlang benut in buskruit, dat een mengsel is van zwavel, koolstof en kaliumnitraat in de verhouding 2:3:15. Kaliumni­traat is een sterk oxidatie­materiaal, koolstof en zwavel zijn de reductoren.

De (ver­eenvoudigde) reactieverge­lijking luidt:

16 KNO3 + 21 C + 4 S  5 K2CO3 + 2 K2SO3 + K2S + 9 CO2 +SO2 +7 CO + 8N2 

Uit 1 kg buskruit ontstaat ongeveer 1 m3 gas. Als dit gas ge­vormd wordt in een beperk­te ruimte, ontstaat een geweldi­ge drukopbouw. Het effect is bekend: buskruit stuwt kogels en projectielen over grote afstand, waarna deze flinke bressen in muren kunnen slaan.

Vuurwerk

Bij toepassing in vuurwerk heet het explosieve meng­sel een sas. De oxidator is ook hier meestal kaliumnitraat (KNO3), maar kaliumchlo­raat (KClO3) komt ook voor. De vuurwerkmaker stemt de hoeveel­heid zwavel af op het gewenste soort sas. Een drijfsas zorgt voor de voorstuwing van vuurpijlen, een knalsas vind je in rotjes en een kleursas is een essentieel onderdeel van siervuurwerk. In een fluitsas, onder meer te vinden in gillende keukenmeiden en luchthuilers, wordt meestal geen zwavel verwerkt

Zwavelzuur, kunstmest

Het overgrote deel van alle geproduceerde zwavel (meer dan 80%) dient voor de bereiding van zwavel­zuur (H2SO4), waarbij vanadiumpentaoxide op kiezelzuur als katalysator dient.

In de eerste stap van de reactie wordt het zwavel (of een zwavelhoudende ver­binding) verbrand:

2 S+2 O2   2 SO2 

Het zo verkregen zwaveldioxide wordt bij 500 °C omgezet in het trioxide:

2 SO2 +O2 2 SO3 

Dit lost men op in zwavelzuur. Hierbij ontstaat rokend zwavelzuur, dat na mengen met water geconcentreerd zwavelzuur oplevert:

SO3 + H2O  H2SO4

Zwavelzuur is van belang voor allerlei chemische syntheses. Het wordt toegepast bij de productie van kunstmest, de bereiding van kleurstoffen, synthetische vezels, medicijnen, insecticiden, antivries en katalysatoren voor petrochemische industrie. Het speelt ook een rol bij de bereiding van andere zuren zoals salpeterzuur, fosforzuur, waterstofchloride en boorzuur.

Enkele voorbeelden van zwavelhoudende kunstmest zijn:

  • Ammoniumsulfaat (NH4)2SO
  • Kaliumsulfaat (K2SO4)
  • Superfosfaat, verkregen uit calciumfosfaat en zwavelzuur:
    Ca3(PO4)2 + 2 H2SO4 Ca(H2PO4)2  +  2 CaSO4

Vulkaniseren rubber

Natuurlijk rubber wordt als sap afgetapt uit verschillende plantensoorten. De bekendste is de Braziliaanse rubberboom (Hevea brasiliensis). Het sap is een natuurlijke latex: een melkwitte emulsie van natuurlijke polymeren in water. Bij het drogen van het sap klonteren de polymeren samen tot een vaste, flexibel substantie.

In 1839 ontdekte de Amerikaanse uitvinder Charles Goodyear dat het verwar­men van natuurlijke rubber met zwavel tot materiaal met veel betere eigen­schappen leidt. Dit proces wordt vulkaniseren ge­noemd.

Het vulkaniseren verbindt de in de latex aanwezige polymeerketens (cis-isopreen) met elkaar via zwavelbrug­gen. Daarbij ontstaat een ruimte­lijk netwerk:

Vulkaniseren maakt het natuurrubber veel sterker een geeft het goede elastische eigenschappen. Het zwavelpercentage ligt doorgaans tussen 1 en  5 %, afhankelijk van de toepassing. Rubber met een hoger zwavelgehalte is hard en nauwelijks flexibel.

Vandaag de dag gebruikt men vooral synthetisch rubber. In de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw bleek de hoeveelheid beschikbare na­tuurlijke rubber al ontoereikend voor de sterk groeiende automobielindustrie. Ook de Tweede Wereldoorlog vergrootte de behoefte aan rubber. De oplossing lag in de productie van synthetisch rubber.

Synthetisch rubber is vaak een copolymeer opgebouwd uit styreen- en buta­dieenketens (vandaar de naam SBR rubber). Ook nu worden deze via een vulkanisatieproces tot een ruim­telijk elastisch netwerk verbonden:

Conserveringsmiddel

Zwaveldioxide en de natrium-, kalium- en calciumzouten van sulfiet en waterstofsulfiet (of disulfiet) zijn geschikte bacteriedodende middelen. Zwaveldioxide wordt onder meer gebruikt voor het conserveren van veevoer in silo’s en voor krenten en rozijnen. Sulfieten zijn te vinden in allerlei levensmiddelen zoals worst en wijn. De aanduiding voor sulfieten op het etiket van voedingswaren is E-220 t/m E-227.

Haarverzorging

Haar is opgebouwd uit ketens van het eiwit kera­tine. Deze zijn als een spiraal opgerold, waarbij dwarsverbanden van (onder andere) zwa­velbruggen voor stevigheid zorgen. Bij het permanen­ten van haar verbreekt de kapper een deel van deze zwavelbruggen. Nadat het haar met krullers in de gewenste vorm is gebracht worden de dwarsverbanden weer hersteld en voilá: de weelderige haardos is een feit .

De permanentvloeistof die de zwavelbruggen afbreekt bevat een reductor, bijvoorbeeld een basische oplossing met thioglycol­zuur (CH2S­H-C­OOH):

xxxxxS....Sxxxxx + 2 CH2SHCOOH 2 xxxxxSH  + HOOCCH2SSCH2COOH

.

Ook het wassen met een basische shampoo bevordert het verbreken van de zwavelbruggen.

Het herstel van de zwavelbruggen gebeurt met een fixeervloeistof. Deze bevat een oxidator, bijvoorbeeld waterstofperoxide of kaliumbro­maat, die de SH-bindingen weer oxideert tot een zwavel­brug:

2 xxxxxSH      xxxxxS....Sxxxxx

De fixeervloeistof bevat ook zuur, waardoor de base van de permanentvloeistof wordt geneutra­liseerd. De zwavelbruggen zijn redelijk bestand tegen inwer­ken van water. Daardoor blijft het kruleffect langere tijd in stand.

Meer toepassingen

Als element en in legeringen

  • Cosmetica
    – Dermatologische middelen
    – Geneeskrachtige baden tegen jicht, psoriasis, eczeem, ontstekingen
    – Preparaten tegen acne en roos

 

In verbindingen

aardolieraffinageH2SO4
accuzuurH2SO4
badzoutMgSO4
bleek- en reinigingsmiddelK­H­S­O5
bleekmiddel, o.a. voor suikersNa2S2O4
bleekmiddel voor papier, wol, stro en zijdeSO2
blusmiddelK2SO4, MgSO4
brandwerend en waterafstotend maken van textielZr­(SO4)2
cementMgSO4
deodorant (toevoeging)ZnSO4
desinfectiemiddelFeSO4, MnSO4
fluorescerende (kleur)stofCuS, BaS, SrS, CuCNS
fotocelTl2S
fris houden van bloemenNiSO4
halfgeleiderInS6, PbS, Tl2S
houtconserveringFeSO4, HSO3Cl
inktbereidingFeSO4.7H2O
insecticideCu­SO4
kunstzijde- en cellulosebereidingCS2
laxeermiddelMgSO4
leerlooienZr(SO42
lichtecht maken van textielCuSO4
maagfoto (bariumpap)BaSO4
meststofMnSO4, MgSO4
onkruidbestrijdingFeSO4
ontharing van huiden in de leerlooierijBaS, NaHS
ontharingsmiddelCaS
tegen stankoverlastFeSO4
verven kunstzijdeCu(CNS)2
wasmiddelensulfonzuren
waterafstotend maken van textiel Al2(SO4)3
wijnbereidingK2S2O5
zeep(toevoeging)SeS2
zuiveren van olieH2SO4

Naam

Over de herkomst van de naam zwavel bestaan verschillende theo­rieën. Zo zouden zwavel en (het Latijnse) sulfur (sulphurium: ‘de steen die brandt’) van het­zelfde woord afstammen, evenals ons woord suf. Dat laatste zou dan weer wijzen op de bedwel­mende werking van zwaveldampen. In het Sanskriet is de naam voor zwavel: shulbari (wat ‘vijand van koper’ betekent), in het Oudsak­sisch: sweval of swebal.

Ontdekking

Zwavel en koolstof zijn de enige niet-metalen die lang vóór onze jaartel­ling al bekend waren. Het werd in de Oudheid al als geneesmiddel gebruikt. Homerus vermeldt het gebruik van zwavel als ontsmettingsmiddel; de Romeinen gebruikten het als dermatologisch geneesmiddel.

De Franse chemicus Louis Joseph Gay-Lussac was de eerste die zwavel als element beschouwde.

Voorkomen

Zwavel vervult een belangrijke rol in levende cellen en is onderdeel van twee aminozuren. Het menselijk lichaam bevat ongeveer 0,2% zwavel, dat is gemiddeld zo’n 120 gram.

Zwavel staat op plaats 16 in de ranglijst van meest voorkomende elementen in de aardkorst. Het heeft een aandeel van 3,5.10-2 % op basis van gewicht. Ook oceanen bevatten veel zwavel. Het gewichtsaandeel is daar 0,1%.

In elementaire vorm vind je zwavel in vulkaan­afzet­tin­gen (foto) en in zoutkoepels.

Als verbin­ding vind je het hoofdzakelijk in gipsafzet­tin­gen (CaSO4) en in mineralen,

Als sulfaat:

anglesietPbSO4
barietBaSO4
chalcanthietCuSO4.5H2O
epsomietMgSO4.7H2O
kieserietMgSO4.H2O
mirabilietNa2SO4.10H2O

Als sulfide:

argentiet of zilver­glansAg2S
bismutiniet of bismutglansBi2S3
chalcosien of koperglansCu2S
cinnaberHgS
covellienCuS
galena, loodglans of loodspiesPbS
millerietNiS
pyrietFeS2
sfaleriet of zinkblende(Zn,Fe)S
tungstenietWS2

Daarnaast is het in de natuur aan te treffen in organi­sche zwavel­verbin­dingen (bijvoorbeeld in aardolie, en in amino­zuren) en als zwavelwa­terstof (bijvoorbeeld in aardgas en vulkanische gassen).

Winning

De belangrijkste wingebieden van zwavel liggen in Canada (Alberta), Polen, China, Italië (Sicilië), de Verenigde Staten van Amerika (Louisiana en Texas), Mexico, Oekraïne, Rusland, Turkmenistan, Oezbekistan, Afghanistan, Irak, Peru, Bolivia, Japan, de Filippijnen, de Kourillen, Kamchatka, Chili, Duitsland en Frankrijk.

In veel gevallen wordt direct elemen­tair zwavel gewonnen, maar men wint ook zwavel uit zwavelverbin­dingen verkregen uit vulkaanafzettingen en uit gas (bijvoorbeeld Canada, Duitsland, Frankrijk) of olie (bijvoorbeeld Verenigde Staten, Japan, Nederland).

Het voor de zwavelzuurbereiding belangrijke zwaveldioxi­de wordt tevens op vrij grote schaal verkregen bij het roosten van zwavelhoudende ertsen.

De EU heeft met de Critical Raw Materials Act in 2022 het element zwavel op de lijst van schaarse en strategische grondstoffen gezet.

Bereiding

Vroeger

Al sinds mensenheugenis graaft men elementair zwavel af. Zonodig werd het gezuiverd door enkele malen om te smelten. Later werd zwavel ook gedestilleerd.

Tegenwoordig

Zwavel wordt op verschillende manieren gewonnen:

Via dagbouw en uit sulfiden en sulfaten. Het aandeel van deze methoden daalt sterk.

Via het Frasch-proces, voor zwavel dat zich in diepere aardlagen bevindt (meestal 20 – 40 % S). Hierbij wordt een schacht geboord met daarin een systeem van drie concentrische pijpen. Eerst wordt oververhit water (165 °C) in de betreffende aardlaag gebracht, waardoor het aanwezige zwavel smelt (smeltpunt 119 °C) en naar het diepste punt bij de pijp vloeit. Via perslucht in een andere pijp wordt het omhoog gebracht. Op deze wijze is zwavel te winnen in een gebied van ongeveer 0,5 ha rond de schacht. De verkregen zwavel is vrij zuiver (99,5 – 99,9 %) en wordt meestal in vloeibare vorm getransporteerd (per pijpleiding, trein of schip).

De ontzwaveling van aardolie in moderne raffinaderijen levert grote hoeveelheden zwavel op. Het wordt eerst omgezet in waterstofsulfide, dat vervolgend wordt gereduceerd:

2 H2S  +  3 O2   2 SO2 + 2 H2O

.

4 H2S  +  2 SO2   6 S  + 4 H2O 

Bekijk foto’s en filmpjes
filmpje icoon Zwavel - Royal Society of Chemistry
Filmpje
Zwavel - Royal Society of Chemistry
Bekijk het filmpje
afbeelding icoon Elektronenschillen zwavel
Afbeelding
Elektronenschillen zwavel
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel geel
Afbeelding
Zwavel geel
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel erwten
Afbeelding
Zwavel erwten
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel geel
Afbeelding
Zwavel geel
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel vulkanisatie
Afbeelding
Zwavel vulkanisatie
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel textuur
Afbeelding
Zwavel textuur
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel steen
Afbeelding
Zwavel steen
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel rond
Afbeelding
Zwavel rond
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Zwavel
Afbeelding
Zwavel
Bekijk de afbeelding
Beluister podcasts (Engels)
podcast icoon Zwavel - Royal Society of Chemistry
Podcast
Zwavel - Royal Society of Chemistry
Luister de podcast

Scheikunde studeren

Wat vinden zij van de studies en het werk?

studieorientatie icoon Voorsprong met een chemische achtergrond Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Voorsprong met een chemische achtergrond
Bekijk Ruben als management trainee bij Remondis.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Medicijnen maken van rotte appels Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Medicijnen maken van rotte appels
Uniek project van studenten Chemische Technologie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Goed persoonlijk contact met docenten Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Goed persoonlijk contact met docenten
Matthew koos na het mbo voor de opleiding Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon CO2-recycling Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
CO2-recycling
Francesco werkt aan CO2 omzetten naar chemicaliën.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent bij deze studie geen nummer!
Hbo | Chemie
Studie
Je bent bij deze studie geen nummer!
Lees hoe Marjolein Chemische Technologie vindt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
Hbo | Chemie
Studie
Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
De wereld van chemie is groter dan je denkt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen
Ontdek wat Fabrice zo leuk vindt aan chemisch technoog zijn.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Katalysatoren tegen klimaatverandering Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Katalysatoren tegen klimaatverandering
Charlotte probeert CO2 om te zetten in waardevolle stoffen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op kleine schaal grote problemen oplossen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op kleine schaal grote problemen oplossen
Krzysztof doet onderzoek naar macromoleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Aanval door ons eigen immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Aanval door ons eigen immuunsysteem
Kim onderzoekt enzymen van auto-immuunziekten.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Jij en chemie? Dat geloof ik niet Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Jij en chemie? Dat geloof ik niet
Elisa is nu vierdejaarsstudent Chemie in Amsterdam.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is meer dan alleen maar deeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemie is meer dan alleen maar deeltjes
Ontdek de studie Chemische Technologie samen met Miriam!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Orgaanschade omkeren Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Orgaanschade omkeren
Patricia doet onderzoek naar synthetische materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Hbo | Chemie
Studie
Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Volgens Hylke doorgrond je met de juiste formules elk proces.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Een stromend, staalhard materiaal Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een stromend, staalhard materiaal
Lauri ontwerpt chemische bouw-stenen voor nieuwe materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Hbo | Chemie
Studie
Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Lees waarom Femke koos voor het hbo na het vwo.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Chemie is altijd mijn passie geweest Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Chemie is altijd mijn passie geweest
Nick Das studeerde hbo-Chemie en is nu laboratoriummanager.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Praktijklessen vind ik leuk om te doen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Praktijklessen vind ik leuk om te doen
Nighel studeert Chemie, bekijk zijn filmpje!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Timo is chemisch technoloog en projectmanager Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Techniek & Ontwerp
Beroep
Timo is chemisch technoloog en projectmanager
Hij deelt zijn werkervaringen graag met jou.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Verliefd op moleculen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Verliefd op moleculen
Bert Meijer doet onderzoek naar de dynamica van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Slim membranen maken; in water Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Slim membranen maken; in water
Wiebe doet onderzoek naar membranen in water.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch analist moet je kritisch zijn Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch analist moet je kritisch zijn
Lara vertelt over werk als chemisch analist
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Oersoep en afvalwater Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Oersoep en afvalwater
Saskia probeert waardevolle moleculen uit afvalwater te halen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Bo koos voor Chemische Technologie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Bo koos voor Chemische Technologie
Bo is enthousiast over haar hbo-opleiding. Bekijk de filmpjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een chemische gereedschapskist voor de toekomst Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een chemische gereedschapskist voor de toekomst
Danny werkt aan alternatieven voor aardolie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Waarom ik moleculen opsluit in een kooi? Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Waarom ik moleculen opsluit in een kooi?
Anne onderzoekt reactie- omstandigheden van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Positief bijdragen aan het leven van mensen
Hbo | Chemie
Studie
Positief bijdragen aan het leven van mensen
Anna, David en Joeri kijken terug op hun studietijd.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon De wereld voeden met licht Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
De wereld voeden met licht
Daniel heeft een kunstmatig fotosynthese proces ontwikkeld.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemische Technologie studeren in Groningen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemische Technologie studeren in Groningen
Wenke en Jeroen laten je zien wat de opleiding inhoudt.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon We hebben hier een geweldig lab Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
We hebben hier een geweldig lab
Sanne, Justus en Boyd vertellen waarom zij kozen voor Utrecht.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik ben echt een spin in het web Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Ik ben echt een spin in het web
Isabelle deed Chemische Technologie en is nu continuverbetercoördinator.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op zoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op zoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes
Lotte doet onderzoek naar nanodeeltjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Foute keuzes bestaan niet
Hbo | Chemie
Studie
Foute keuzes bestaan niet
Judesha vertelt over haar studiekeuze proces.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Een huid voor robots Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een huid voor robots
Professor Zhenan werkt aan kunstmatige elektronische huid.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde
Student Sanne vertelt over de studie Chemie aan de HAN.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Het mooie aan deze studie zijn de grote labs Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Het mooie aan deze studie zijn de grote labs
Studenten laten je alle ins and outs zien van hbo Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Tom loopt stage bij Teijin Aramid Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Stage
Tom loopt stage bij Teijin Aramid
Tom is student Chemische Technologie en laat zijn stagewerkplek zien.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Levend materiaal op basis van de natuur Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Levend materiaal op basis van de natuur
Peter onderzoekt slim materiaal gebaseerd op de natuur.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een duurzame coating Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een duurzame coating
Hung Chien zoekt een duurzame manier om coatings te maken.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Kunnen we een implantaat 3D printen? Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Kunnen we een implantaat 3D printen?
Tosca is op zoek naar bruikbare materialen voor 3D printen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren
Lara is chemisch analist bij het bedrijf Astellas.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent wel met serieus werk bezig Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Je bent wel met serieus werk bezig
Docenten en studenten vertellen over de hbo-studie Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog is elke dag anders Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog is elke dag anders
Ontdek wat Catrien zo leuk vindt aan haar baan als technoloog.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Spioneren met je immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Spioneren met je immuunsysteem
Frans onderzoekt het immuun-systeem voor betere vaccins.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Vicky vond de bètavakken leuk Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Vicky vond de bètavakken leuk
Bij Chemische Technologie zit ze nu op haar plek.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik leer ook van dingen naast mijn studie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik leer ook van dingen naast mijn studie
Nick studeert Chemie en heeft een top tijd.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Werken aan nieuwe technieken voor windenergie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Werken aan nieuwe technieken voor windenergie
Vierdejaars student Mart vindt zijn hbo-opleiding top!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Van het laboratorium naar Pinkpop Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Van het laboratorium naar Pinkpop
Bekijk Koen als research and development technologist.
Bekijk de story