Sr/Strontium
chemisch-element
Exact wat je zoekt

38

Sr/Strontium

Het aardalkalimetaal strontium komt behoorlijk veel voor in de aardkorst, maar niet in elementaire vorm. Metallisch strontium is zacht en zilverachtig maar bij blootstelling aan lucht kleurt het snel geel vanwege de vorming van het oxide. Strontium is vernoemd naar het dorpje Strontian in de Schotse hooglanden. Strontiumzouten zijn verantwoordelijk voor een helderrode vlam in bengaals vuurwerk. Strontium heeft chemisch een grote gelijkenis met calcium. Het radioactieve strontium-90 wordt daarom vrij gemakkelijk in onze botten opgenomen. Het vormde één van de belangrijkste gezondheidsrisico’s van de ‘fallout’ van kernproeven. Het ook aanwezig in splijtstofstaven, als nevenproduct van kernreacties. Bij het ongeluk met de kerncentrale van Tsjernobyl in 1986 werd een groot gebied met strontium-90 besmet.

Symbool

Sr

Protonen/elektronen

38

Groep

2

Isotopen

84Sr, 86Sr, 87Sr, 88Sr

Periode

5

Elektronenconfiguratie

[Kr] 5s2

Blok

s

Elektronencofiguratie Bohr

2,8,18,8,2

Bij kamertemperatuur

vast

Elektronegativiteit

1,0 (Pauling)

Dichtheid

2540 kg m-3

Atoomstraal

215 . 10-12 m

Smeltpunt

777 oC (1050 K)

Relatieve atoommassa

87.62

Kookpunt

1382 oC (1655 K)

Soortelijke warmte

306 J kg-1K-1

Warmtegeleidingscoëfficiënt

-

Selecteer

Toepassingen
Naam & ontdekking
Voorkomen
Bereiding
Beeld en audio
Toepassingen

Toepassingen

Naam & ontdekking

Voorkomen

Bereiding

Beeld en audio

Toepassingen

Nucleaire batterij (voor boeien en weerstations)

Het radioactieve isotoop stronti­um-90 is een betrouwbare ener­gie­bron op plaatsen waar onderhoud moeilijk of onmogelijk is. Denk daarbij aan boeien voor de scheepvaart en geïsoleerde weerstations.

Strontium-90 is tamelijk goedkoop te winnen bij de opwerking van splijtstofstaven uit kernreactoren. De energie komt voornamelijk vrij als warmte bij het verval tot yttrium:

Sr3890 Md3690 + βstraling

(halfwaardetijd 28 jaar)

Thermoelektrische generatoren zetten de warmte om in elektriciteit.

Lichtgevende verf

Ooit werd strontium-90 aan ‘lichtgevende’ verf toegevoegd (net zoals radium). Dit waren radioluminescence verven waarbij de radioactieve straling andere componenten (vooral zinksulfide) liet oplichten. Deze verf was permanent lichtgevend.

Tegenwoordig bevatten sommige lichtgevende verven strontiumaluminaat. Dit is niet-radioactief strontium. Ze luminesceren doordat ze energie opnemen bij bestraling met licht en dit vervolgens over langere tijd zelf weer uitstralen. Deze verven zijn hooguit enkele uren lichtgevend.

Meten hersenactiviteit

Voor hersenonderzoek is apparatuur ontwikkeld waarin extreem gevoelige magnetometers de magnetische velden registeren die gepaard gaan met de microstroompjes in de hersenen. Deze magnetometers bevatten een zeer dunne laag yttrium op een keramisch substraat van strontiumtitanaat.

Vuurwerk

Strontiumverbindingen geven aan vuurwerk een karmijnrode kleur. In vuurwerk, lichtkogels en signaal­lampen vind je daarom strontiumzouten als strontiumcarbo­naat (SrCO3), strontiumchloraat (­Sr(ClO3)2), strontiumchlo­ride (SrCl2), stronti­umsulfaat (SrSO4) en strontiumnitraat (Sr(NO3)2). De laatstgenoemde verbinding wordt toegevoegd aan Bengaals vuur.

Glasvezel

Stontiumverbindingen – oxides, hydroxides en carbonaten – verhogen de brekingsindex en hardheid van het glas. Dit glas wordt gebruikt voor glasvezelkabels en speciale lenzen.

Forensisch onderzoek

De verhoogde aanwezigheid van strontium in bloed is een indicatie van verdrinking. Het strontium is afkomstig uit het water dat bij de verdrinking in het lichaam terecht komt. Als er geen sprake is van een verhoogd strontiumgehalte, dan is er hoogstwaarschijnlijk sprake van een andere doodsoorzaak en is het lichaam in het water ‘gedumpt’.

Geneeskunde

Na een dotterbehandeling is het van belang om de vorming van littekenweefsel in de aderen tegen te gaan. Dit zou immers tot nieuwe verstoppingen kunnen leiden. Het littekenweefsel kan daarom bestraald worden met bètastralen van strontiumisotopen.

Vingerafdruk voor wijn

Aan de hand van de verhouding tussen de strontiumisotopen 87Sr/86Sr is vast te stellen of de druiven waarvan een bepaalde wijn is gemaakt daadwerkelijk afkomstig zijn uit de streek die op het etiket is vermeld. De druiven nemen namelijk strontium op uit de bodem en de verhouding tussen 87Sr en 86Sr is karakteristiek voor de grond waarop de wijn verbouwd wordt.

Medicinale tandpasta

Tandpasta’s die gevoeligheid voor warmte of koude tegengaan kunnen acht tot tien procent SrCl2 of SrAcbevatten. Het vormt een laagje dat de poriën in het tandbeen afdicht.

Meer toepassingen

Als element en in legeringen

  • Datering in de geologie (87Rb + 87Sr)
  • Dikte- en dichtheidsmeting (90Sr)
  • Geneeskunde: botonderzoek (85Sr en 87Sr)
  • Ijkstof voor de Geiger-Müller -teller
  • Verwijderen van zwavel en fosfor uit staal
  • Raffinage van zink

In verbindingen

Anticorrosieprimer voor aluminium (voor schepen en vliegtuigen)SrCrO4
Detector voor alfa-stralingSrTiO3
GlazuurSrCO3
HaarverzorgingSrO2
Imitatiediamant in sieradenSrTiO3
Lichtgevende stofSrS
Optische venstersSrF2
Pigment:
Geel in roestwe­rende grondverfSrCrO4
Wit in keramische productenSrSO4
SupergeleiderLa2-x SrxCuO4

Naam

De loodmijnen bij de plaats Strontian in Argyleshire in de Schotse hooglanden bevatten erts waarin dit element voor het eerst werd aangetoond. Het mineraal kreeg de naam strontianiet en het oxide strontia. Het element werd uiteindelijk strontium genoemd.

Ontdekking

In 1790 was de Ierse scheikundige Adair Crawford (foto) de eerste die vermoedde dat het gevonden mineraal een nieuwe ‘aarde’ (oxide) bevatte. Onafhankelijk van Crawford ontdekten ook de Duitse chemicus Martin Heinrich Klaproth (1792) en zijn landgenoot Johann Tobias Lowitz (1796) de nieuwe strontiumaarde.

Thomas Charles Hope, destijds chemiehoogleraar aan de universiteit van Glasgow, stelde aanvankelijk de naam strontiet voor. De Engelse chemicus Humphry Davy, die het element in 1808 als eerste isoleerde, veranderde dat in strontium, in lijn met al eerder gevonden elementen.

Voorkomen

Strontium is niet bijzonder zeldzaam. Het staat op plaats vijftien in de rangorde van meest voorkomende elementen. Het aandeel in de aardkorst bedraagt 0,037 % op basis van gewicht.

De belangrijkste mineralen zijn strontianiet (SrCO3, foto) en celes­tien (SrSO4)

Winning

Wingebieden liggen in Engeland, de Verenigde Staten van Amerika, Mexico, Rwanda, Spanje, Duitsland en Turkije. De EU heeft met de Critical Raw Materials Act in 2022 het element strontium op de lijst van schaarse en strategische grondstoffen gezet.

Bereidingen

Vroeger

De Engelse chemicus Humphry Davy verkreeg in 1808 zeer kleine hoeveelheden onzuiver strontium via de elektrolyse van een mengsel van strontiumoxide en kwikoxide. Het was net genoeg voor verder onderzoek. De Duitse chemicus Robert Bunsen slaagde er in 1855 in, samen met zijn Britse collega Augustus Matthies­sen, zuiver strontium te verkrijgen door elektro­lyse van een mengsel van gesmol­ten stron­tium- en ammo­ni­umchloride.

Tegenwoordig

Men verkrijgt strontium door reductie van het oxide – dat door verhitting uit het carbonaat ont­staat – met aluminium of silicium bij een temperatuur van 1.000 °C (in vacuüm):

3 SrCO3    3 SrO + 3 CO2

.

3 SrO + 2 Al   Al2O3 + 3 Sr

Een andere route is de elektrolyse van gesmol­ten strontiumchloride en kaliumchloride.

Bekijk foto’s en filmpjes
filmpje icoon Strontium - Periodic Videos
Filmpje
Strontium - Periodic Videos
Bekijk het filmpje
afbeelding icoon Elektronenschillen strontium
Afbeelding
Elektronenschillen strontium
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Strontium en argon
Afbeelding
Strontium en argon
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Strontiumvlam
Afbeelding
Strontiumvlam
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Strontium
Afbeelding
Strontium
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Strontium
Afbeelding
Strontium
Bekijk de afbeelding
Beluister podcasts (Engels)
podcast icoon Strontium - Royal Society of Chemistry
Podcast
Strontium - Royal Society of Chemistry
Luister de podcast

Scheikunde studeren

Wat vinden zij van de studies en het werk?

studieorientatie icoon Op zoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op zoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes
Lotte doet onderzoek naar nanodeeltjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Jij en chemie? Dat geloof ik niet Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Jij en chemie? Dat geloof ik niet
Elisa is nu vierdejaarsstudent Chemie in Amsterdam.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Vicky vond de bètavakken leuk Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Vicky vond de bètavakken leuk
Bij Chemische Technologie zit ze nu op haar plek.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde
Student Sanne vertelt over de studie Chemie aan de HAN.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Timo is chemisch technoloog en projectmanager Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Techniek & Ontwerp
Beroep
Timo is chemisch technoloog en projectmanager
Hij deelt zijn werkervaringen graag met jou.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog is elke dag anders Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog is elke dag anders
Ontdek wat Catrien zo leuk vindt aan haar baan als technoloog.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon De wereld voeden met licht Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
De wereld voeden met licht
Daniel heeft een kunstmatig fotosynthese proces ontwikkeld.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Van het laboratorium naar Pinkpop Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Van het laboratorium naar Pinkpop
Bekijk Koen als research and development technologist.
Bekijk de story
studieorientatie icoon Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Hbo | Chemie
Studie
Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Lees waarom Femke koos voor het hbo na het vwo.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Op kleine schaal grote problemen oplossen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op kleine schaal grote problemen oplossen
Krzysztof doet onderzoek naar macromoleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is meer dan alleen maar deeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemie is meer dan alleen maar deeltjes
Ontdek de studie Chemische Technologie samen met Miriam!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Hbo | Chemie
Studie
Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Volgens Hylke doorgrond je met de juiste formules elk proces.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Het mooie aan deze studie zijn de grote labs Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Het mooie aan deze studie zijn de grote labs
Studenten laten je alle ins and outs zien van hbo Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemische Technologie studeren in Groningen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemische Technologie studeren in Groningen
Wenke en Jeroen laten je zien wat de opleiding inhoudt.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren
Lara is chemisch analist bij het bedrijf Astellas.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Orgaanschade omkeren Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Orgaanschade omkeren
Patricia doet onderzoek naar synthetische materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een chemische gereedschapskist voor de toekomst Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een chemische gereedschapskist voor de toekomst
Danny werkt aan alternatieven voor aardolie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Katalysatoren tegen klimaatverandering Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Katalysatoren tegen klimaatverandering
Charlotte probeert CO2 om te zetten in waardevolle stoffen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een duurzame coating Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een duurzame coating
Hung Chien zoekt een duurzame manier om coatings te maken.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Spioneren met je immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Spioneren met je immuunsysteem
Frans onderzoekt het immuun-systeem voor betere vaccins.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Bo koos voor Chemische Technologie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Bo koos voor Chemische Technologie
Bo is enthousiast over haar hbo-opleiding. Bekijk de filmpjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Levend materiaal op basis van de natuur Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Levend materiaal op basis van de natuur
Peter onderzoekt slim materiaal gebaseerd op de natuur.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Slim membranen maken; in water Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Slim membranen maken; in water
Wiebe doet onderzoek naar membranen in water.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik ben echt een spin in het web Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Ik ben echt een spin in het web
Isabelle deed Chemische Technologie en is nu continuverbetercoördinator.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Praktijklessen vind ik leuk om te doen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Praktijklessen vind ik leuk om te doen
Nighel studeert Chemie, bekijk zijn filmpje!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Medicijnen maken van rotte appels Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Medicijnen maken van rotte appels
Uniek project van studenten Chemische Technologie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Voorsprong met een chemische achtergrond Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Voorsprong met een chemische achtergrond
Bekijk Ruben als management trainee bij Remondis.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Waarom ik moleculen opsluit in een kooi? Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Waarom ik moleculen opsluit in een kooi?
Anne onderzoekt reactie- omstandigheden van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
Hbo | Chemie
Studie
Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
De wereld van chemie is groter dan je denkt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Foute keuzes bestaan niet
Hbo | Chemie
Studie
Foute keuzes bestaan niet
Judesha vertelt over haar studiekeuze proces.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Ik leer ook van dingen naast mijn studie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik leer ook van dingen naast mijn studie
Nick studeert Chemie en heeft een top tijd.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een stromend, staalhard materiaal Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een stromend, staalhard materiaal
Lauri ontwerpt chemische bouw-stenen voor nieuwe materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent wel met serieus werk bezig Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Je bent wel met serieus werk bezig
Docenten en studenten vertellen over de hbo-studie Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Positief bijdragen aan het leven van mensen
Hbo | Chemie
Studie
Positief bijdragen aan het leven van mensen
Anna, David en Joeri kijken terug op hun studietijd.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Goed persoonlijk contact met docenten Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Goed persoonlijk contact met docenten
Matthew koos na het mbo voor de opleiding Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is altijd mijn passie geweest Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Chemie is altijd mijn passie geweest
Nick Das studeerde hbo-Chemie en is nu laboratoriummanager.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een huid voor robots Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een huid voor robots
Professor Zhenan werkt aan kunstmatige elektronische huid.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Oersoep en afvalwater Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Oersoep en afvalwater
Saskia probeert waardevolle moleculen uit afvalwater te halen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Werken aan nieuwe technieken voor windenergie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Werken aan nieuwe technieken voor windenergie
Vierdejaars student Mart vindt zijn hbo-opleiding top!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon CO2-recycling Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
CO2-recycling
Francesco werkt aan CO2 omzetten naar chemicaliën.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent bij deze studie geen nummer!
Hbo | Chemie
Studie
Je bent bij deze studie geen nummer!
Lees hoe Marjolein Chemische Technologie vindt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Kunnen we een implantaat 3D printen? Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Kunnen we een implantaat 3D printen?
Tosca is op zoek naar bruikbare materialen voor 3D printen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen
Ontdek wat Fabrice zo leuk vindt aan chemisch technoog zijn.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon We hebben hier een geweldig lab Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
We hebben hier een geweldig lab
Sanne, Justus en Boyd vertellen waarom zij kozen voor Utrecht.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch analist moet je kritisch zijn Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch analist moet je kritisch zijn
Lara vertelt over werk als chemisch analist
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Tom loopt stage bij Teijin Aramid Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Stage
Tom loopt stage bij Teijin Aramid
Tom is student Chemische Technologie en laat zijn stagewerkplek zien.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Verliefd op moleculen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Verliefd op moleculen
Bert Meijer doet onderzoek naar de dynamica van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Aanval door ons eigen immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Aanval door ons eigen immuunsysteem
Kim onderzoekt enzymen van auto-immuunziekten.
Bekijk het filmpje