Op zuurstof na is silicium het meest voorkomende element op aarde. Silicium is verantwoordelijk voor een ruim een kwart van het gewicht van de aardkorst. Je vind het vooral als oxide, zoals in zand, kwarts, amethist en agaat. Het meeste gesteente op aarde bestaat uit silicaten. Chemisch gezien lijkt silicium erg op koolstof. Je kunt er net als van koolstof polymeren van maken, onder andere voor siliconenkit. Silicium is hét materiaal van de elektronica-revolutie en is ook te vinden in zonnecellen. Het extreem harde silliciumcarbide is één van de meest gebruikte schuur- en slijpmiddelen.

Symbool

Si

Protonen/elektronen

14

Groep

14

Isotopen

28Si, 29Si, 30Si

Periode

3

Elektronenconfiguratie

[Ne] 3s2 3p2

Blok

p

Elektronencofiguratie Bohr

2,8,4

Bij kamertemperatuur

vast

Elektronegativiteit

1,7 (Pauling)

Dichtheid

2330 kg m-3

Atoomstraal

117 . 10-12 m

Smeltpunt

1414 oC (1687 K)

Relatieve atoommassa

28.086

Kookpunt

3265 oC (3538 K)

Soortelijke warmte

760 J kg-1K-1

Warmtegeleidingscoëfficiënt

148 W m-1K-1

Selecteer

Toepassingen
Naam & ontdekking
Voorkomen
Bereiding
Beeld en audio
Toepassingen

Toepassingen

Naam & ontdekking

Voorkomen

Bereiding

Beeld en audio

Toepassingen

Chip, zonnecel

De kristalvorm van silicium is dezelfde als van diamant: tetraëdisch. Het is een halfgeleider. Dit houdt in dat de geleidende eigenschappen van silicium te veranderen zijn door dopen. Daarbij wordt een deel van de silici­um­atomen in het kristalrooster vervangen door andere elementen. Veelgebruikte dopants zijn fosfor en boor. In het eerste geval ontstaat een elektron­over­schot – fosfor heeft één valentie elektron meer dan silicium. Bij dopen met boor ontstaat een elektrontekort (een zogenoemd gat). De geleiding in een halfgeleider vindt dan ook plaats door elektronen of door gaten, afhankelijk van het type dopant. Men spreekt dan van respec­tievelijk n-silicium en p-silicium.

Van het verschil in elektrische eigenschappen tussen n- en p-silicium wordt handig gebruik gemaakt bij de productie van computerchips en andere geïntegreerde elektronische schakelingen (IC’s). Deze bestaan uit uitgekiende afwisselingen tussen p-type en n-type halfgeleiders en laagjes isolatormateriaal. Afhankelijk van de geometrie ontstaan zo microscopisch kleine elektronische componenten, zoals diodes en transistoren. Met de huidige fabricagetechnieken zijn details te bereiken van minder dan een tiende micrometer. Hoe kleiner de details, hoe hoger de dichtheid van de componenten op een chip. Dit houdt weer verband met parameters als geheugencapaciteit en processorsnelheid.

Ook bij de meest gebruikte zonnecellen spelen de halfgeleidende eigenschappen van silicium een bepalende rol. Ze zijn verantwoordelijk voor het zogenaamde fotovoltaïsche effect waarbij invallend licht leidt tot een spanningsverschil tussen de twee verschillende typen halfgeleider.

Het zonlicht maakt zowel elektronen als gaten vrij in respectievelijk het n- en p-silicium. Een depletie­laag tussen beide materialen zorgt voor scheiding van de beide ladingsdragers. Het resultaat is een spanningsverschil over de zonnecel: licht-energie is omgezet in elektrische energie.

Gereedschap

Siliciumcarbide (SiC) is een zeer hard materiaal, met dezelfde kristalstructuur als diamant. Het wordt gebruikt in gereed­schappen en machineonder­delen, die bij zeer hoge tempera­tuur moeten functioneren. Je vindt het bijvoorbeeld ook in de keramische remschijven van (super)sportauto’s. Ook in het hitteschild van de spaceshuttle werd SiC verwerkt.

Zeer fijn verdeeld siliciumcarbide is een veelgebruikt schuur-, slijp- en polijstmid­del en verhardingsmiddel (bijvoorbeeld in de cementen slijtlaag op vloeren).

Siliciumcarbide wordt gemaakt uit siliciumdioxide (kwarts­zand) en kool­stof, in een elektrische oven:

SiO2   +   3 C 2000 °C SiC  +  2 CO 

Ook siliciumnitride (Si3N4) wordt toegepast in producten die duur­zaam en zeer slijtvast moeten zijn en onder extreem hoge belastingen moeten functioneren. Denk daarbij aan gereedschap voor metaalbewerking, maar ook aan onderdelen voor turbines en automotoren en afsluitingen van kogellagers.

Zand/glas

Glas wordt – al vele eeuwen lang – gemaakt door zand (SiO2) te smelten met calcium­carbonaat (CaCO3) en natriumcarbonaat (soda, Na2CO3). Bij de hoge temperaturen ontleden deze stoffen waardoor uiteindelijk een mengsel van oxiden ontstaat. Daarbij raakt de hechte kristalstructuur het siliciumdioxide verbroken en de metaaloxiden worden in het rooster opgenomen. Bij afkoelen ontstaat dan geen kristallijne stof meer, maar een amorfe stof (onder­koelde vloeistof) met een bijzonder hoge viscosi­teit. Het verkregen materiaal, glas, is hard en transparant.

Door toevoegen van andere oxiden ontstaat glas met een speciale eigenschap of  kleur. Zo leidt loodoxide tot kristalglas en booroxide tot hittebestendig glas (zoals bijvoorbeeld Pyrex®).  Toevoegen van Fe3+-verbindingen maakt het glas groen.. De groenige glans van (dik) vensterglas is het gevolg van sporen ijzer­ver­bin­dingen.

Voor optische glasvezelkabels, waarin lichtpul­sen zich vele kilometers kunnen voortplanten, is zeer zuiver kwartsglas nodig. Dit glas wordt gemaakt door zeer zuiver siliciumchloride (SiCl4) te laten reageren met zeer zuivere zuurstof.

Kwarts

Kwarts is een vorm van siliciumdioxide (SiO2) en behoort tot de meest voorkomende stoffen op aarde. Je vind het in alledaagse stoffen als zand en klei en in diverse soorten mineralen, die – afhankelijk van de bouw en de aanwezigheid van sporen van metalen – prachtige kristalvormen in schitterende kleuren opleveren. Kwarts is daarom veel in sieraden te vinden.

Cement/beton

Cement is één van de belangrijkste stoffen in de bouwwe­reld. Het wordt onder meer gebruikt als ‘lijmmiddel’ bij het metse­len van (bak)stenen en bij het aanmaken van beton.

De belangrijkste bestanddelen van cement zijn krijtsteen (Ca­CO3) en klei- of leemachtig materiaal met oxiden van silicium en aluminium. Na mengen, malen en drogen wordt het mengsel zeer sterke verhit. Dat leidt tot de vorming van voornamelijk calcium­silicaat (CaSiO3) en calcium­alumi­naat (Ca3(AlO3)2). Dit wordt vervolgens samen met enkele toeslagstoffen zoals gips zeer fijn gemalen tot cementpoeder.

Het poeder dient als bindmiddel in metselspecie, die verder nog zand en water bevat. Het water brengt hydratatiereacties in het cement op gang, waardoor de specie uithardt. Beton wordt gemaakt uit cement, zand en grind in een ver­houding van ongeveer 1:2:3.

Siliconenkit

Siliconenkit is een bijzondere toepassing van silicium. Het is in feite een kunststof, een polymeer. De grondstof (monomeer) is dichloordimethylsi­laan (CH3)2SiCl2, dat zelf een product is van de reactie tussen silici­um en chlooral­ka­nen over een ko­peroxide katalysator.

De polymerisatie van het monomeer verloopt als volgt:

n (CH3)2SiCl2  + 2n H2O   n (CH3)2Si(OH)2  +  2n HCl

.

n (CH3)2Si(OH)2    [(CH3)2SiO]n  +  n H2O 

De gevormde ketens bevatten zo’n 1000 – 2500 siliciumatomen. Afhankelijk van de samenstellingt noemt men het gevormde polymeer siliconenolie (vloeibaar) of siliconenvet (dikker). Siliconenolie wordt gebruikt in de olie-industrie, bij de verfproduc­tie, in de levensmiddelen- en was­middelen­in­dustrie en in de farma­ceutische industrie.

Voor siliconenkit wordt een aangepast polymeer gebruikt waarbij de ketens onderling zijn te koppelen (vernet­ten). Hierbij ontstaat een moleculaire structuur met een driedimensionaal netwerk: de eigenlijke kit.

Hieronder vind je een voorbeeld van vernetting waarbij de polymeerketens over acetaatgroepen beschikken. Deze groepen reageren met waterdamp uit de lucht tot azijnzuur, waarbij een silicium-zuurstof-silicium koppeling wordt gevormd. Deze reactie is verantwoordelijk voor de zurige lucht die je vaak ruikt bij het uitharden van siliconenkit.

Deze siliconenkit wordt onder andere toegepast in de bouw (afdichten van kieren, lijmen van glas, waterafsto­tend maken van muren, enz.), de machine­bouw en het impregneren van textiel. Omdat de waterdamp uit de lucht niet speciaal toegevoegd hoeft te worden spreekt men hier over een één-compo­nentsysteem.

Er zijn ook tweecomponenten siliconenproducten; daarbij wordt vlak voor gebruikt een reagens door het polymeer gemengd. Deze ‘kitten’ vind je onder andere in de elektro­nische industrie en de bouw. En in de tandtechniek, bij het “hap­pen”: in korte tijd is de siliconenmassa uitge­hard en is de afdruk van het gebit gereed.

Meer toepassingen

Als element en in legeringen

  • Isolator
  • Sensoren voor de airbag en het ABS-remsysteem
  • Spiegels in optische apparatuur (via opdampen van een laagje Si)
  • Velgen (Al met 7 – 10 % Si)

In verbindingen

AardewerkSiO2
Antigraffiti productenSiliconen
Antiklonteringsmiddel in koffiepoeder en zoutSiO2
AntischuimmiddelSiliconen
CosmeticaSiliconen, talk
DroogmiddelSiO2
Geneesmiddel
- Anti-flatulentiemiddel (tegen overmatige gasvorming)Dimethicon1) en simethicon
- Catheter/hartklepdichting/implantaten/protheseSiliconen (van elastomeren)
- Grondstof voor zalfSiliconen
Haarlak of -gelSiliconen
Kunstmatige nevelSiCl4
MelkglasK2SiF6
PorseleinSiO2
SmeermiddelSiliconen

1) dimethylpolysiloxanen: siliconenoliën van diverse viscositeit; in de keten zitten voortdurend twee methylgroepen aan Si.

Naam

De naam silicium is afgeleid van het Latijnse woord silex (meervoud: silicis) voor kiezel, harde steen, keisteen of vuursteen. De naam werd al in 1808 voorgesteld door de Engelse natuur- en scheikundige Humphry Davy (foto), die één van de eerste pogingen ondernam het element te isoleren.

Ontdekking

Silicium is onderdeel van kiezel (siliciumdioxide), dat als materiaal reeds in de Oudheid bekend was. De alchemisten beschouwden kiezel al als een element. (Bij wel meer elementen (net name de zeldzame aarden) geldt de ontdekking van het oxide als de ontdekking van het element.)

Humphry Davy veronderstelde als eerste dat kiezel geen element maar een verbinding is. Met silicium, een metallisch element, als één van de bestanddelen.

De Franse chemici Joseph Louis Gay-Lussac en Louis Jacques Thénard maakten waarschijnlijk in 1811 al onzuiver amorf silicium, via de verhitting van kalium met siliciumtetrafluoride. Maar ze bekommerden zich verder niet om hun reactieproduct.

De ontdekking van sillicium wordt daarom toegeschreven aan de Zweedse scheikundige Jöns Jacob Berzelius, die in 1823 een vergelijkbare reactie uitvoerde van een siliciumverbinding met kalium. Hij zuiverde zijn reactieproduct via herhaaldelijk wassen tot een bruinig poeder: amorf silicium.

Het duurde nog 31 jaar voordat de Fransman Henri -tienne Sainte-Claire Deville er in slaagde sillicium in de nu bekende kristallijne vorm te verkrijgen.

Voorkomen

Silicium komt voor in de zon en in sterren. Het is het hoofdbestanddeel van bepaalde meteorieten (aeroliten).

Op aarde is silicium op zuurstof na het meest voorkomende element in de aardkorst met een aandeel op basis van gewicht van  28,2%.

Zand bestaat voor het merendeel uit SiO2.

Silicium is in zeer veel mineralen te vinden, onder andere in:

Agaat (foto)SiO2
AlbietNaAlSi3O8
AmethistSiO2
BerylBe3Al2Si6O18
BiotietK(Mg,Fe+2)3(Al,Fe+3)Si3O10(OH,F)2
HemimorfietZn4Si2O7(OH)2.H2O
JadeïetNa(Al,Fe+3)Si2O6
JaspisSiO2
KwartsSiO2
Mica        {Na,K,Ca,Mg}{Al,Mg,Fe,Li}2-3{Si,Al}4O10­{OH,F}2
OnyxSiO2
OpaalSiO2.nH2O
OrthoklaasKAlSi3O8
PetalietLiAlSi4O10
Serpentijn(Mg,Fe+2,Ni)3Si2O5(OH)4
SodalietNa8Al6Si6O24Cl2
Talk of speksteenMg3Si4O10(OH)2
TopaasAl2SiO4(F,OH)2
ZeolietGeen vaste formule; verhouding (Al+Si):O = 1 : 2

Winning

Siliciumdioxide kan vrijwel overal worden gewonnen, bij­voor­beeld als kwarts­zand. Belangrijke (zeer grote) winge­bieden liggen in de Verenigde Staten van Amerika (Cali­fornië), Turkije en Rusland.

Het bekende Silicon Valley in Californië (iets ten zuiden van San Francisco) heeft niets met de winning met het element van doen, maar alles met de toepassing. Het is de bakermat van high tech bedrijvigheid in productie en toepassing van silicium computerchips.

Bereiding

Vroeger

Silicium werd in 1823 voor het eerst bereid door de Zweedse scheikundige Jöns Jacob Berzelius door reductie van kaliumsiliciumfluoride (K2SiF6) met gesmolten kalium. In 1854 slaagde de Fransman Henri -tienne Sainte-Claire Deville erin kristallijn silicium te verkrijgen.

Tegenwoordig

Silicium wordt gemaakt uit kwartszand (siliciumdioxide) in een elektrische oven met koolstofelektroden. Bij een temperatuur rond 1700 oC bindt zuurstof aan het koolstof en blijft zuiver silicium over:

SiO2 +  2 C    Si  + 2 CO

Door er voor te zorgen dat er steeds voldoende siliciumdioxide aanwezig is (overmaat) wordt de vorming van siliciumcarbide vermeden. Eventueel gevormd siliciumcarbide wordt dan direct weer omgezet in silicium volgens de reactie

SiO2  +  2 SiC    3 Si  +  2 CO

Het proces levert silicium dat voor ongeveer 96 – 99 % zuiver is. Voor toepassin­gen in elektronische componenten zoals computerchips is echter een véél grotere zuiverheid vereist, waarbij slechts één vreemd atoom mag voorko­men op 1010 siliciumatomen.

De vérgaande zuivering van silicium begint met het oplossen in zoutzuur. Daarbij treden de volgende reacties op:

Si + 3 HCl  SiHCl3  +  H2   (voor 90 %)

en

Si + 4 HCl  SiCl4   +  2 H2   (voor 10 %)

Uit het reactieproduct wordt vervolgens via herhaald destille­ren SiHCl3 geïsoleerd. De volgende stap, reductie met zeer zuiver waterstofgas, levert het zuivere silicium:

4 SiHCl3 + 2 H2    3 Si  +  8 HCl   +  SiCl4 

Het silicium is dan vloeibaar. Uit de smelt wordt een staaf­vor­mig éénkristal getrokken (tot ca. 20 cm doorsnede), dat via zones­melten nogmaals wordt gezuiverd.

Ook via ontleding van siliciumjodide, via het Van Arkel-de Boer-proces is zeer zuiver silicium te verkrijgen. Dit proces werd in 1925 ontwikkeld door de Nederlandse chemici Anton Eduard van Arkel en Jan Hendrik de Boer. Dit betreft thermische ontleding van siliciumjodide in een inerte atmosfeer. Hiervoor wordt onzuiver silicium met wat jood in een vat met zeer lage druk gebracht. Bij ca. 200 °C reageert het silicium tot siliciumjodide. Dit verdampt, waarna het in de nabijheid van een gloei­draad bij zeer hoge temperatuur (ca. 1.300 °C) weer ont­leedt in jood en silicium. Het gevormde silicium slaat neer op de gloeidraad.

Bekijk foto’s en filmpjes
filmpje icoon Silicium - Periodic Videos
Filmpje
Silicium - Periodic Videos
Bekijk het filmpje
afbeelding icoon Elektronenschillen silicium
Afbeelding
Elektronenschillen silicium
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium zwart
Afbeelding
Silicium zwart
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium blok
Afbeelding
Silicium blok
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium crystal
Afbeelding
Silicium crystal
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium rond
Afbeelding
Silicium rond
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium museum
Afbeelding
Silicium museum
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium oppervlak
Afbeelding
Silicium oppervlak
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium punt
Afbeelding
Silicium punt
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium steen
Afbeelding
Silicium steen
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Silicium zand
Afbeelding
Silicium zand
Bekijk de afbeelding
Beluister podcasts (Engels)
podcast icoon Silicium - Royal Society of Chemistry
Podcast
Silicium - Royal Society of Chemistry
Luister de podcast

Scheikunde studeren

Wat vinden zij van de studies en het werk?

studieorientatie icoon Medicijnen maken van rotte appels Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Medicijnen maken van rotte appels
Uniek project van studenten Chemische Technologie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Vicky vond de bèta vakken leuk Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Vicky vond de bèta vakken leuk
Bij Chemische Technologie zit ze nu op haar plek.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch analist moet je kritisch zijn Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch analist moet je kritisch zijn
Lara vertelt over werk als chemisch analist
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Positief bijdragen aan het leven van mensen
Hbo | Chemie
Bedrijf | Beroep
Positief bijdragen aan het leven van mensen
Anna, David en Joeri kijken terug op hun studietijd.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Je bent wel met serieus werk bezig Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Je bent wel met serieus werk bezig
Docenten en studenten vertellen over de hbo-studie Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen
Ontdek wat Fabrice zo leuk vindt aan chemisch technoog zijn.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon De wereld voeden met licht Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
De wereld voeden met licht
Daniel heeft een kunstmatig fotosynthese proces ontwikkeld.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een chemische oplossing voor vervuild plastic Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een chemische oplossing voor vervuild plastic
Vincent doet onderzoek naar plastic recycling.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik ben echt een spin in het web Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Ik ben echt een spin in het web
Isabelle deed Chemische Technologie en is nu continuverbetercoördinator.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik leer ook van dingen naast mijn studie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik leer ook van dingen naast mijn studie
Nick studeert Chemie en heeft een top tijd.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Goed persoonlijk contact met docenten Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Goed persoonlijk contact met docenten
Matthew koos na het mbo voor de opleiding Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Werken aan nieuwe technieken voor windenergie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Werken aan nieuwe technieken voor windenergie
Vierdejaars student Mart vindt zijn hbo-opleiding top!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Het mooie aan deze studie zijn de grote labs Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Het mooie aan deze studie zijn de grote labs
Studenten laten je alle ins and outs zien van hbo Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Opzoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Opzoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes
Lotte doet onderzoek naar nanodeeltjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Tom loopt stage bij Teijin Aramid Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Bedrijf | Stage
Tom loopt stage bij Teijin Aramid
Tom is student Chemische Technologie en laat zijn stagewerkplek zien.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Slim membranen maken; in water Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Slim membranen maken; in water
Wiebe doet onderzoek naar membranen in water.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is altijd mijn passie geweest Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Chemie is altijd mijn passie geweest
Nick Das studeerde hbo-Chemie en is nu laboratoriummanager.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is meer dan alleen maar deeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemie is meer dan alleen maar deeltjes
Ontdek de studie Chemische Technologie samen met Miriam!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Foute keuzes bestaan niet
Hbo | Chemie
Studie
Foute keuzes bestaan niet
Judesha vertelt over haar studiekeuze proces.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren
Lara is chemisch analist bij het bedrijf Astellas.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent bij deze studie geen nummer!
Hbo | Chemie
Studie
Je bent bij deze studie geen nummer!
Lees hoe Marjolein Chemische Technologie vindt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Aanval door ons eigen immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Aanval door ons eigen immuunsysteem
Kim onderzoekt enzymen van auto-immuunziekten.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon We hebben hier een geweldig lab Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
We hebben hier een geweldig lab
Sanne, Justus en Boyd vertellen waarom zij kozen voor Utrecht.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Praktijklessen vind ik leuk om te doen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Praktijklessen vind ik leuk om te doen
Nighel studeert Chemie, bekijk zijn filmpje!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Levend materiaal op basis van de natuur Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Levend materiaal op basis van de natuur
Peter onderzoekt slim materiaal gebaseerd op de natuur.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Jij en chemie? Dat geloof ik niet Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Jij en chemie? Dat geloof ik niet
Elisa is nu vierdejaarsstudent Chemie in Amsterdam.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Katalysatoren tegen klimaatverandering Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Katalysatoren tegen klimaatverandering
Charlotte probeert CO2 om te zetten in waardevolle stoffen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Oersoep en afvalwater Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Oersoep en afvalwater
Saskia probeert waardevolle moleculen uit afvalwater te halen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog is elke dag anders Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog is elke dag anders
Ontdek wat Catrien zo leuk vindt aan haar baan als technoloog.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Bo koos voor Chemische Technologie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Bo koos voor Chemische Technologie
Bo is enthousiast over haar hbo-opleiding. Bekijk de filmpjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Timo is chemisch technoloog en projectmanager Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Techniek & Ontwerp
Bedrijf | Beroep
Timo is chemisch technoloog en projectmanager
Hij deelt zijn werkervaringen graag met jou.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Hbo | Chemie
Studie
Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Lees waarom Femke koos voor het hbo na het vwo.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Hbo | Chemie
Studie
Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Volgens Hylke doorgrond je met de juiste formules elk proces.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Chemische Technologie studeren in Groningen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemische Technologie studeren in Groningen
Wenke en Jeroen laten je zien wat de opleiding inhoudt.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Science fiction wordt werkelijkheid Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Science fiction wordt werkelijkheid
Feringa doet onderzoek naar nanobots voor geneeskunde.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde
Student Sanne vertelt over de studie Chemie aan de HAN.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
Hbo | Chemie
Studie
Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
De wereld van chemie is groter dan je denkt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Een stromend, staalhard materiaal Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een stromend, staalhard materiaal
Lauri ontwerpt chemische bouw-stenen voor nieuwe materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Verliefd op moleculen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Verliefd op moleculen
Bert Meijer doet onderzoek naar de dynamica van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Kunnen we een implantaat 3D printen? Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Kunnen we een implantaat 3D printen?
Tosca is op zoek naar bruikbare materialen voor 3D printen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op kleine schaal grote problemen oplossen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op kleine schaal grote problemen oplossen
Krzysztof doet onderzoek naar macromoleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Voorsprong met een chemische achtergrond Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Voorsprong met een chemische achtergrond
Bekijk Ruben als management trainee bij Remondis.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Van het laboratorium naar Pinkpop Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Van het laboratorium naar Pinkpop
Bekijk Koen als research and development technologist.
Bekijk de story