Koolstof is aanwezig in gesteenten, als carbonaatzouten van calcium, magnesium en ijzer. Als CO2 komt het voor in de atmosfeer en opgelost in oppervlaktewater. Fossiele brandstoffen zoals kolen, olie en aardgas bestaan grotendeels uit koolwaterstoffen. Koolstof kan een enorme variëteit aan verbindingen vormen; het zit in 80% van alle bekende moleculen. Het menselijk lichaam bestaat voor 23% uit koolstof. In zuivere vorm komt het in de natuur voor als amorf koolstof, grafiet en diamant. Grafiet is een van de zachtste materialen; diamant een van de hardste. Onderzoek heeft nieuwe verschijningsvormen opgeleverd: buckyballen, nanobuisjes en grafeen.

Symbool

C

Protonen/elektronen

6

Groep

14

Isotopen

12C, 13C

Periode

2

Elektronenconfiguratie

[He] 2s2 2p2

Blok

p

Elektronencofiguratie Bohr

2,4

Bij kamertemperatuur

vast

Elektronegativiteit

2,5 (Pauling)

Dichtheid

2100 kg m-3  (grafiet)
3513 kg m-3 (diamant)

Atoomstraal

77 . 10-12 m

Smeltpunt

3550 oC (3823 K)

Relatieve atoommassa

12.01115

Kookpunt

3825 oC (4098 K)

Soortelijke warmte

850 J kg-1K-1

Warmtegeleidingscoëfficiënt

160 W m-1K-1

Selecteer

Toepassingen
Naam & ontdekking
Voorkomen
Bereiding
Beeld en audio
Toepassingen

Toepassingen

Naam & ontdekking

Voorkomen

Bereiding

Beeld en audio

Toepassingen

Water- en luchtzuivering

Als actieve kool speelt koolstof een grote rol bij de zuivering van water en lucht. Het betreft uiterst fijne koolstofdeeltjes die een zeer groot specifiek oppervlak hebben, tot wel 2000 vierkante meter per gram koolstof. Actieve kool heeft een bijzonder grote adsorberende werking en om die reden wordt het op grote schaal toegepast. Het is te vinden in uiteenlopende toepassingen als waterfilters, gasmaskers en installaties voor de zuivering van voedingsmiddelen en van chemische en farmaceutische producten. In de vorm van de bekende zwarte tabletten is actieve kool geschikt voor maagzuivering.

Roet in autobanden

Roet, gevormd door onvolledige verbranding van koolwaterstoffen, bestaat uit koolstofdeeltjes met een grootte van ongeveer 20 tot 300 nanometer. Als toevoeging aan het rubber van autobanden zorgt het voor een vergroting van de slijtvastheid en de stevigheid. Per autoband wordt wel 3 kg roet toegevoegd; de productie van roet bedraagt dan ook vele miljoenen tonnen per jaar. Het is ook te vinden in andere rubberproducten zoals drijfriemen en afdichtingsringen.

Staal en gietijzer

Koolstof is een belangrijk legeringselement voor ijzer. Het vergroot de sterkte en de hardheid. Gietijzer bevat doorgaans enkele procenten koolstof. Bij een aandeel van minder dan twee procent koolstof spreekt men van staal.

Diamant

Diamant is koolstof met een tetraëdrische kristalstructuur. Vanwege de hoge hardheid wordt het toegepast in boorkoppen, bijvoorbeeld voor aardoliewinning en tunnelbouw. Je vindt ook diamanten in allerlei soorten snijapparatuur zoals glassnijders en steenzagen. Het zijn geen geslepen diamanten zoals in sieraden, maar minuscule diamantsteentjes – een soort ‘diamantgruis’. Het gaat ook lang niet altijd om natuurlijke diamanten. Er zijn verschillende processen ontwikkeld om synthetisch diamant te produceren voor industriële toepassing.

De zeer hoge brekingsindex van diamant heeft het materiaal tot “a girl’s best friend” gemaakt. Als een vakman een ruwe diamant goed heeft geslepen, dan weerkaatst het invallende licht vele malen binnen in de diamant voordat het op de geslepen vlakken uittreedt. Hierdoor ontstaat de bijzondere schittering die diamant zo aantrekkelijk maakt voor sieraden.

Ook voor deze toepassing is “namaakdiamant” beschikbaar. Uit koolstof en silicium is een zeer hard kristal te bereiden dat net als diamant te slijpen is. Het heeft een iets diepere glans dan diamant, is iets minder hard en bovenal vele malen goedkoper. Het wordt wel Moissanniet genoemd, naar de Franse scheikundige en Nobelprijswinnaar Ferdinand Frederick Henri Moissan (1852 – 1907). Die ontdekte de siliciumkoolstofkristallen in 1893 bij materiaalonderzoek aan fragmenten van de Canyon Diablo Meteorite in Arizona (USA).

Grafiet: potloden, smeermiddelen en koolborstels

De dunne zwarte stift aan de binnenzijde van potloden bestaat uit grafiet. Van de gelaagde koolstofstructuur van het grafiet breken bij het schrijven dunne, microscopische schilfers af, die zich aan het papier hechten.

Grafiet wordt vanwege de schilferende eigenschap ook toegepast in smeervetten en smeermiddelen voor industrieel gebruik. De bekende kruipolie voor thuisgebruik bevat grafiet. Vanwege de elektrische geleiding wordt grafiet gebruikt als contactmateriaal bij bewegende onderdelen (koolborstels).

Grafeen

In 2004 maakten de Russisch/Nederlandse natuurkundige Andre Konstantinovitsj Geim (1958) samen met zijn promovendus Konstantin Sergejevitsj (1974) grafeen, een nieuwe verschijningsvorm van koolstof. Ze haalden met behulp van plakband een dun laagje van grafiet af en herhaalden dit tot het laagje nog slechts één atoomlaag dun was. Onder de de elektronenmicroscoop bleek dat ze daarmee grafeen in hadden gekregen: een moleculair soort kippengaas met de dikte van één koolstofatoom. Grafeen is een sterk materiaal met bijzondere elektrische en optische eigenschappen. Het onderzoek aan dit unieke materiaal heeft sinds 2004 een hoge vlucht genomen en er wordt veel van verwacht op uiteenlopende gebieden, van elektronica tot sensortechnologie en zonnecellen.

Benzine, olie, aardgas

Alle fossiele brandstoffen zoals kolen, aardolie en aardgas zijn gevormd uit plantaardig materiaal en bevatten koolstof of koolwaterstoffen. Van aardolie worden door destillatie of door kraken en destillatie diverse aardolieproducten verkregen, zoals benzine, kerosine, dieselolie, smeerolie, paraffine en asfalt. Tevens worden uit aardolie veel (half)producten gemaakt voor de chemische en farmaceutische industrie.

Kunststoffen

Je zou kunnen zeggen dat we vandaag de dag in het kunststof tijdperk leven: kunststoffen (ook plastics genoemd) zijn niet meer weg te denken uit onze samenleving. Eerst werden ze ontwikkeld als vervanger van bestaande materialen. Inmiddels zijn kunststoffen beschikbaar met unieke combinaties van eigenschappen. Ze maken constructies en productvormen mogelijk die met geen enkel metaal of andere materialen te realiseren zijn. De technologische vooruitgang op gebieden als de lucht- en ruimtevaart, de auto-industrie, de sport, de geneeskunde en de informatietechnologie zou zonder deze nieuwe materialen onmogelijk zijn geweest.

Kunststoffen zijn opgebouwd uit lange en soms ook vertakte molecuulketens, de polymeren. In vrijwel alle gevallen is koolstof in deze ketens het overheersende element. De belangrijkste grondstoffen voor kunststof (de monomeren) zijn kleine koolwaterstofmoleculen verkregen uit de verwerking van aardolie.

Kunstvezels, synthetisch textiel

Kunstvezels zijn kunststoffen die tot draden zijn gesponnen. Daarmee zijn op dezelfde manier als natuurlijke vezels (wol en katoen) textielproducten te maken. Denk aan kleding, gordijnen en vloerbedekking. Vaak worden synthetische vezels samen met natuurlijke vezels verwerkt om optimale product eigenschappen te krijgen.

Een aantal belangrijke vezels zijn:

  • Nylon – wordt toegepast in sokken, kousen, panty’s, lingerie, sport- en badkleding, gordijnen, meubelbekleding, tapijt, skikleding, regenkleding en veiligheidsgordels.
  • Polyetheentereftalaat (PET) – is te vinden in kostuums, rokken, vitrages, ski-jacks, aandrijfriemen, zeildoek, gordijnen, veloursstoffen en overhemden.
  • Polyacrylonitril (PAN of gewoonweg acryl) – vind je in vesten, truien, sokken, imitatie-bont, zonwering, gordijnen, dekens, stof voor tuinstoelen en tafelkleden.

 

Ook de kunststoffen polyvinylchloride (PVC) en polyetheen (PE) zijn tot vezel te verwerken en kunnen dan gebruikt worden voor bijvoorbeeld autobekleding, dekzeilen, gordijnstoffen, (isolerende)kleding, waterdichte visserskleding, tapijt, visnetten en touw.

Supersterke vezels

Supersterke vezels zijn kunststofvezels die pas bij een zeer hoge belasting breken. Ze zijn vele malen sterker en vele malen lichter dan staal. De supereigenschappen ontstaan door de polymeermoleculen zo ‘op te rekken’ dat ze zoveel mogelijk parallel lopen. Hierdoor nemen de onderlinge krachten tussen de moleculen (de vanderWaalskrachten) sterk toe. Bekende supervezels zijn Kevlar® (van DuPont de Nemours), Twaron® (ontwikkeld door AkzoNobel, nu van  Teijin Aramid) en Dyneema® (van DSM). Deze vezels zijn gebaseerd op koolstofhoudende polymeren.

De vezels zijn te vinden

  • in kabels en touwen, vislijnen en -netten
  • in beschermende kleding, zoals snijbestendige handschoenen, kogelwerende vesten, bepantsering voor o.a. politieauto’s, beenbeschermers voor shorttrackschaatsers, enz.
  • ter versterking van autobanden, in remvoeringen, koppelingsplaten, en afdichtingsringen
  • voor lichte, zeer stevige constructies, o.a. in vliegtuigbouw en ruimtevaart (als zogenoemde composieten: gecombineerd met andere materialen, waarbij de vezel dient ter versterking van de andere materialen)
  • in de sport: voor de bouw van zeer lichte jachten, zeilen, ski’s, vishengels, tennisrackets, kleding en handschoenen bij het schermen, enz.

Koolstofvezels

Vezels van uitsluitend koolstof zijn in feite de eerste supersterke vezels. Ze worden gemaakt door polymeervezels (meestal polyacrylonitril) bij zeer hoge temperatuur (tot 2000 ºC) te graffitiseren, waarbij onderling verbonden koolstofketens ontstaan. Koolstofvezels dienen vooral ter versterking van andere kunststoffen. De vezelversterkte kunststoffen worden ook wel composieten genoemd. Ze maken producten mogelijk die licht, maar toch sterk en buigzaam zijn. Zoal voor in de lucht- en ruimtevaart en in lichte, sterke carrosserieonderdelen bij racemotoren en formule-1-auto’s. Ook in sporten waar vermindering van het gewicht van groot belang is, vinden koolstofvezels toepassing. Denk aan ski’s, tennisrackets, golfclubs en racefietsen.

Meer toepassingen

Als element

  • Booglampen
  • Elektrische contacten
  • Elektrodemateriaal
  • Kleurstof voedingsmiddelen (E153)
  • Moderator in kernreactoren
  • Cokes in hoogovens (ijzerproductie)
  • Pigment inkt, verf, papier, kunststoffen, beton, keramiek
  • Sigarettenfilter
  • Toner voor kopieerapparatuur en laserprinter

 

In verbindingen

Alle organische verbindingen bevatten koolstofVetten, eiwitten, koolhydraten, alcoholen etc.
Bevorderen van de plantengroei in de tuinbouw (in kassen)CO2
Coating voor boor-, snij- en slijpgereedschapNbC
Corrosiebestendig materiaalCr3C2 en Cr23C6
DrijfgasCO2
Gereedschap, boor- en snijapparatuurTiC
Lasers voor chirurgische toepassingen, bijv. snijinstrumentCO2
Ouderdomsbepaling14C-verbindingen
PolijstmateriaalTaC
PorseleinB4C
Vulkaniseren van rubberCS2
Vulling brandblussersCO2
BluspoederKHCO3
Vulstof in papier, cosmetica en zeepMgCO3
ZeepbereidingK2CO3

Naam

De Latijnse naam voor koolstof, carbonium, is afgeleid van carbo, dat steenkool betekent. De naam koolstof duidt op de herkomst van het element: materiaal (stof) aanwezig in steenkolen.

De naam grafiet is afkomstig van het Griekse woord voor schrijven: graphein. Diamant is een samentrekking van de Griekse woorden diaphanes en adamas, respectievelijk transparant en onoverwinnelijk – dat laatste vanwege de hardheid.

Ontdekking

Koolstof was reeds in de Oudheid bekend. Het was onmisbaar bij de productie van onder andere ijzer en zilver. Waarschijnlijk werd daarbij aanvankelijk natuurlijk voorkomend grafiet toegepast. Later wist men koolstof te verkrijgen via de productie van houtskool.

De Zweeds-Duitse chemicus Carl Wilhelm Scheele stelde in 1779 vast dat grafiet een vorm van koolstof was. De Engelsman Smithson Tennant en de Fransman Antoine Lavoisier toonden dit in 1796 aan voor diamant.

Voorkomen

Koolstof is redelijk overvloedig aanwezig in het heelal. Het is na waterstof, helium en zuurstof het meest voorkomende element. Het is aangetoond in de zon en vele sterren.

In de aardkorst is koolstof het 17e meest voorkomende element. Het aandeel is 0,02% op basis van gewicht. In de oceanen staat koolstof met een gewichtspercentage van 0,0028% op de 10e plaats. In het oceaanwater is vooral veel koolstofdioxide opgelost: ongeveer 50 maal de hoeveelheid die in de atmosfeer aanwezig is.

Koolstof is vooral hét element van de biosfeer (het gedeelte van de aarde waar leven mogelijk is). Het komt voor in alle levende organismen en in alle organische stoffen, zoals koolwaterstoffen, koolhydraten, vetten, eiwitten. Het is goed voor 23% van het totale gewicht van het menselijk lichaam en staat daarmee op de tweede plaats, na zuurstof (63%).

Elementair koolstof is uit de aarde te winnen als grafiet en diamant. Verder zit koolstof vooral in steenkool, aardolie en aardgas, en in tal van mineralen. Een belangrijke groep zijn de carbonaten, met als belangrijkste

cerussietPbCO3
dolomiet (foto)CaMg(CO3)2
magnesietMgCO3
marmer, krijt, calcietCaCO3
sferokobaltietCoCO3
siderietFeCO3
smithsonietZnCO3

Winning

De belangrijkste wingebieden voor diamant liggen in Zuid-Afrika, de Verenigde Staten van Amerika, Rusland, Oekraïne, Polen, Democratische Republiek Kongo, India, Indonesië, Brazilië, Namibië, Tanzania en Australië.

De grootste voorraden van natuurlijk grafiet zijn te vinden in Mexico en China.

Wereldwijd wordt op heel veel plaatsen steenkool gewonnen in mijn- en dagbouw.

Bereiding

Vroeger

Koolstof werd vroeger gewonnen als natuurproduct (grafiet, kolen) en bereid door onvolledige verbranding van hout (houtskool), beenderen of bloed.

Tegenwoordig

Diamant

Diamanten zijn tegenwoordig synthetisch te bereiden. Het gaat daarbij meestal om kleine exemplaren van maximaal 1 karaat (1 karaat is 200 mg). Ter vergelijking: natuurlijke diamant komt normaal gesproken voor in stukken tot ca. 50 karaat. De grootste diamant, de Cullinan, is maar liefst 3106 karaat.

Synthetische diamant (foto: microscopische kristalletjes) is te maken door zeer zuiver grafiet samen te persen bij 1450 ºC en circa 60.000 bar (6*109 Pa). Bij een nieuwe methode wordt een mengsel van waterstofgas en een koolwaterstof (bijv. methaan of ethyn) tot zo’n 800 ºC verhit in vacuüm. Daarbij ontstaan waterstof- en koolstofradicalen en zet de koolstof zich in diamantvorm af op een substraat. Deze synthetische diamanten zijn kleurloos en nog harder dan natuurlijke diamant.

Grafiet

Grafiet is synthetisch te bereiden door koolstof (bijv. roet of cokes) met zand te verhitten, en daarna het gevormde siliciumcarbide thermisch te ontleden:

SiO2 + 3C SiC + 2 CO

.

SiC (2500ºC)Si + C

Zeer zuiver grafiet is te verkrijgen door natuurlijk grafiet te behandelen met mengsel van de sterke zuren waterstofchloride en waterstoffluoride (HCl/HF) en vervolgens te verhitten tot 1500 ºC.

Roet

Roet wordt gevormd door onvolledige verbranding van koolwaterstoffen.

Cokes

Cokes ontstaan door het ontgassen van steenkool. Ze dienen als één van de belangrijkste reductoren bij de winning van diverse metalen uit erts,

Andere vormen van koolstof

Sinds 1985 blijkt het mogelijk andere kristalvormen van koolstof te bereiden. De eerste vorm die kon worden gesynthetiseerd, bestaat uit moleculen met 60 koolstofatomen. De atomen zijn, in 12 vijfringen en 20 zesringen, gerangschikt in de vorm van een voetbal. Deze vorm – die inmiddels ook in de natuur is gezien – wordt (buckminster)fullereen genoemd, vaak afgekort tot buckyball.

Daarna is men er in geslaagd allerlei andere vormen te maken: koolstof-nanotubes of buckytubes (C70) en “uien” (Cx met x>70). In de nanotuben komen zevenringen voor. Zowel nanotubes als uien kunnen “gevuld” worden met metalen of andere componenten.

Sinds 2004 blijkt nóg een vorm van koolstof relatief gemakkelijk in het laboratorium te verkrijgen: grafeen. Dat is een soort moleculair kippengaas met de dikte van één koolstofatoom. Grafeen heeft bijzondere elektrische en optische eigenschappen. Het werd voor het eerste verkregen door grafiet “af te pellen” met een stukje plakband. Inmiddels zijn in allerlei laboratoria alternatieve methoden ontwikkeld.

Bekijk foto’s en filmpjes
filmpje icoon Koolstof - Royal Society of Chemistry
Filmpje
Koolstof - Royal Society of Chemistry
Bekijk het filmpje
afbeelding icoon Elektronenschillen koolstof
Afbeelding
Elektronenschillen koolstof
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Ruwe diamand
Afbeelding
Ruwe diamand
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Diamand
Afbeelding
Diamand
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Geslepen diamand
Afbeelding
Geslepen diamand
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Allotropen van koolstof
Afbeelding
Allotropen van koolstof
Bekijk de afbeelding
afbeelding icoon Fullerene-C60
Afbeelding
Fullerene-C60
Bekijk de afbeelding
Beluister podcasts (Engels)
podcast icoon Koolstof - Royal Society of Chemistry
Podcast
Koolstof - Royal Society of Chemistry
Luister de podcast

Scheikunde studeren

Wat vinden zij van de studies en het werk?

studieorientatie icoon Opzoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Opzoek naar de Ronaldo onder de nanodeeltjes
Lotte doet onderzoek naar nanodeeltjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Spioneren met je immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Spioneren met je immuunsysteem
Frans onderzoekt het immuun-systeem voor betere vaccins.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent wel met serieus werk bezig Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Je bent wel met serieus werk bezig
Docenten en studenten vertellen over de hbo-studie Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog is elke dag anders Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog is elke dag anders
Ontdek wat Catrien zo leuk vindt aan haar baan als technoloog.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Van het laboratorium naar Pinkpop Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Van het laboratorium naar Pinkpop
Bekijk Koen als research and development technologist.
Bekijk de story
studieorientatie icoon We hebben hier een geweldig lab Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
We hebben hier een geweldig lab
Sanne, Justus en Boyd vertellen waarom zij kozen voor Utrecht.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Voorsprong met een chemische achtergrond Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Voorsprong met een chemische achtergrond
Bekijk Ruben als management trainee bij Remondis.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is meer dan alleen maar deeltjes Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemie is meer dan alleen maar deeltjes
Ontdek de studie Chemische Technologie samen met Miriam!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Foute keuzes bestaan niet
Hbo | Chemie
Studie
Foute keuzes bestaan niet
Judesha vertelt over haar studiekeuze proces.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Verliefd op moleculen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Verliefd op moleculen
Bert Meijer doet onderzoek naar de dynamica van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een chemische gereedschapskist voor de toekomst Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een chemische gereedschapskist voor de toekomst
Danny werkt aan alternatieven voor aardolie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Goed persoonlijk contact met docenten Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Goed persoonlijk contact met docenten
Matthew koos na het mbo voor de opleiding Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Kunnen we een implantaat 3D printen? Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Kunnen we een implantaat 3D printen?
Tosca is op zoek naar bruikbare materialen voor 3D printen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch analist moet je kritisch zijn Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch analist moet je kritisch zijn
Lara vertelt over werk als chemisch analist
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Het mooie aan deze studie zijn de grote labs Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Het mooie aan deze studie zijn de grote labs
Studenten laten je alle ins and outs zien van hbo Chemie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
Hbo | Chemie
Studie
Hoe is dat eigenlijk, chemie studeren?
De wereld van chemie is groter dan je denkt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Ik leer ook van dingen naast mijn studie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik leer ook van dingen naast mijn studie
Nick studeert Chemie en heeft een top tijd.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Tom loopt stage bij Teijin Aramid Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Bedrijf | Stage
Tom loopt stage bij Teijin Aramid
Tom is student Chemische Technologie en laat zijn stagewerkplek zien.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een duurzame coating Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een duurzame coating
Hung Chien zoekt een duurzame manier om coatings te maken.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Aanval door ons eigen immuunsysteem Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Aanval door ons eigen immuunsysteem
Kim onderzoekt enzymen van auto-immuunziekten.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Jij en chemie? Dat geloof ik niet Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Jij en chemie? Dat geloof ik niet
Elisa is nu vierdejaarsstudent Chemie in Amsterdam.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Levend materiaal op basis van de natuur Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Levend materiaal op basis van de natuur
Peter onderzoekt slim materiaal gebaseerd op de natuur.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemische Technologie studeren in Groningen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Chemische Technologie studeren in Groningen
Wenke en Jeroen laten je zien wat de opleiding inhoudt.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Als chemisch technoloog blijf je je ontwikkelen
Ontdek wat Fabrice zo leuk vindt aan chemisch technoog zijn.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Medicijnen maken van rotte appels Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Medicijnen maken van rotte appels
Uniek project van studenten Chemische Technologie.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Waarom ik moleculen opsluit in een kooi? Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Waarom ik moleculen opsluit in een kooi?
Anne onderzoekt reactie- omstandigheden van moleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een huid voor robots Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een huid voor robots
Professor Zhenan werkt aan kunstmatige elektronische huid.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Ik haalde vroeger zesjes voor scheikunde
Student Sanne vertelt over de studie Chemie aan de HAN.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Praktijklessen vind ik leuk om te doen Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Praktijklessen vind ik leuk om te doen
Nighel studeert Chemie, bekijk zijn filmpje!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Chemie is altijd mijn passie geweest Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Chemie is altijd mijn passie geweest
Nick Das studeerde hbo-Chemie en is nu laboratoriummanager.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Bo koos voor Chemische Technologie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Bo koos voor Chemische Technologie
Bo is enthousiast over haar hbo-opleiding. Bekijk de filmpjes.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Werken aan nieuwe technieken voor windenergie Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Studie
Werken aan nieuwe technieken voor windenergie
Vierdejaars student Mart vindt zijn hbo-opleiding top!
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Katalysatoren tegen klimaatverandering Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Katalysatoren tegen klimaatverandering
Charlotte probeert CO2 om te zetten in waardevolle stoffen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon CO2-recycling Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
CO2-recycling
Francesco werkt aan CO2 omzetten naar chemicaliën.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Oersoep en afvalwater Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Oersoep en afvalwater
Saskia probeert waardevolle moleculen uit afvalwater te halen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Op kleine schaal grote problemen oplossen Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Op kleine schaal grote problemen oplossen
Krzysztof doet onderzoek naar macromoleculen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Slim membranen maken; in water Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Slim membranen maken; in water
Wiebe doet onderzoek naar membranen in water.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Je bent bij deze studie geen nummer!
Hbo | Chemie
Studie
Je bent bij deze studie geen nummer!
Lees hoe Marjolein Chemische Technologie vindt.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Vicky vond de bèta vakken leuk Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Vicky vond de bèta vakken leuk
Bij Chemische Technologie zit ze nu op haar plek.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Hbo | Chemie
Studie
Diploma (bijna) gehaald en nu!?
Lees waarom Femke koos voor het hbo na het vwo.
Bekijk het artikel
studieorientatie icoon Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Op de mavo wilde ik al scheikunde studeren
Lara is chemisch analist bij het bedrijf Astellas.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Een stromend, staalhard materiaal Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Een stromend, staalhard materiaal
Lauri ontwerpt chemische bouw-stenen voor nieuwe materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Positief bijdragen aan het leven van mensen
Hbo | Chemie
Bedrijf | Beroep
Positief bijdragen aan het leven van mensen
Anna, David en Joeri kijken terug op hun studietijd.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon De wereld voeden met licht Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
De wereld voeden met licht
Daniel heeft een kunstmatig fotosynthese proces ontwikkeld.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Hbo | Chemie
Studie
Ik voelde mij snel thuis in deze studie
Volgens Hylke doorgrond je met de juiste formules elk proces.
Bekijk het interview
studieorientatie icoon Timo is chemisch technoloog en projectmanager Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Techniek & Ontwerp
Bedrijf | Beroep
Timo is chemisch technoloog en projectmanager
Hij deelt zijn werkervaringen graag met jou.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Orgaanschade omkeren Indicatie dat de post een filmpje is
Wo | Onderzoek & Wetenschap
Beroep
Orgaanschade omkeren
Patricia doet onderzoek naar synthetische materialen.
Bekijk het filmpje
studieorientatie icoon Ik ben echt een spin in het web Indicatie dat de post een filmpje is
Hbo | Chemie
Beroep
Ik ben echt een spin in het web
Isabelle deed Chemische Technologie en is nu continuverbetercoördinator.
Bekijk het filmpje